چالش‌های دریانوردان در ایران

پنج شنبه ۵ تیر ۱۳۹۹ در ۱۰:۴۴


سامان رضایی دبیر انجمن صنفی کارگری دریانوردی تجاری

به گزارش پایگاه خبری تهران نامه: ۲۵ ژوئن، برابر با پنج تیرماه روز جهانی دریانورد است که سازمان جهانی دریانوردی‌ نیز با شعار «Seafarers Are Key Workers» به معنای «دریانوردان کارگران کلیدی هستند» به پیشواز روز جهانی دریانورد رفته است.‌ این در حالی است که این حرفه همواره با مخاطرات بسیار زیادی همراه بوده است و مشکلات و دغدغه‌های این صنف باعث شده دریانوردان با مشکلات بسیار زیادی دست‌وپنجه نرم کنند و انگیزه شغلی خود را از دست بدهند.

چالش و مشکلات دریانوردان در حوزه محدود (شناورهای با تناژ زیر سه هزار تن)، حوزه نامحدود (شرکت‌های بزرگ کشتیرانی) و حوزه سوم چالش‌های مشترک قابل تقسیم بندی و طبقه بندی است.

ما به این موضوع اعتقاد داریم که منافع خالص و مطالبات حقیقی نیروی کار به عنوان بخش کارگری و شرکت های کشتیرانی به عنوان بخش کارفرمایی در تضاد یکدیگر نیست، بلکه در راستای یکدیگر است. اما  متاسفانه در برخی از موارد شاهد عملکردها و رفتارها از هر دو بخش هستیم که در تضاد با این روحیه و اعتقاد ، اقدامات و رفتارهایی صورت داده اند و می دهند . البته با تلاش های منطقی انجمن و حمایتهای خوب  اکثریت جامعه دریانوردی از آن و همچنین دیدگاه روشن تعدادی از مدیران شرکتهای دریایی ، خصوصا مدیران خوش فکر و با انگیزه سازمان بنادر و دریانوردی ، شرایط نسبت به گذشته مطلوب تر شده اما هنوز با استانداردها فاصله داریم  و ما در ابتدای راه هستیم.

چالش‌های ملوانان و دریانوردان محدودبه صدور گواهینامه ها و آمار ارائه شده از سوی سازمان بنادر ، ایران نزدیک به ۱۳۵ هزار دریانورد می‌شود که نزدیک به ۱۵ هزار دریانورد در حوزه نامحدود (شرکت‌های بزرگ کشتیرانی) و نزدیک ۱۲۰ هزار دریانورد دیگر در حوزه محدود (شناورهای با تناژ زیر سه هزار تن) و شناورهای شیلات و محلی فعالیت می‌کنند. مشکلات این ۱۲۰ هزار نفر در پنج چالش مهم و اساسی قابل تفسیر و شناسایی است. متأسفانه در گذشته، تعدادی از مراکز آموزشی خصوصا در حوزه گواهینامه‌های محدود از کیفیت و استانداردهای مناسبی برخوردار نبوده و امروز بخشی از صنعت دریانوردی و دریانوردان از خروجی این آموزشگاه های ضعیف آسیب دیده‌اند. البته در چند سال اخیر و با حضور مدیران جوان و با انگیزه سازمان بنادر در بخش آموزش و استانداردها، اقدامات خوب و موثری در جهت نظارت بیشتر بر کیفیت این مراکز آموزشی صورت گرفته اما اصلاح مشکلات موجود که ریشه در گذشته‌های دور دارند.

متأسفانه فضای موجود کسب و کار ، مالکان را ترغیب به جذب بیشتر دریانوردان خارجی نموده. وجود قوانین سخت ، پیچیده و نامتناسب با شرایط موجود در قانون کار در خصوص جذب پرسنل خارجی در کشور را زمینه ساز دور زدن این قوانین و عدم شفافیت و نظارت در جذب دریانوردان خارجی عنوان کرده است.

آماری از میزان افراد خارجی که در شغل دریانوردی در ایران مشغول به کار هستند وجود ندارد.چرا که زمانی که بسترهای لازم فراهم نباشد و قانونهای نظارتی سخت و نا متناسب با شرایط واقعی نوشته شود، امکان اجرای آن فراهم نخواهد بود و راهکار تخلف و دور زدن آن رواج پیدا می‌کند از همین رو در مواردی مالکان خصوصی نیروهای خارجی را از مسیرهای غیر استاندارد و شفاف ، بدون قرارداد و از طریق موسسات کاریابی غیر مجاز  آن‌هم با حقوق ناچیز و حتی کار در مقابل غذا، جذب می‌کند. این موضوع مشکلات بسیار زیادی از جمله مشکلات امنیتی، خروج ارز، بیکاری دریانوردان ایرانی را ایجاد خواهد کرد. از دو سال گذشته که انجمن مستقیماً وارد این موضوع شد اقدامات پایه‌ای و میدانی خوبی هم راستا و هماهنگ با اتحادیه مالکان و سازمان بنادر ،صورت داده و اکنون نیاز به یک اجماع و همت عمومی جهت عملیاتی شدن آن ایجاد شده است ، برای نمونه شناسایی و بررسی آماری از دریانوردان علاقه‌مند و جویای کار دریایی  یکی از  موارد اولیه وضروری است تا بر اساس منابع واقعی و فعال موجود برنامه‌ریزی گام به گام در جهت کاهش به کار گیری دریانوردان خارجی در ایران داشت.

  یکی از چالش‌های این بخش قرارداد کار دریایی است که با توجه به ماهیت این شغل قرارداد کار مختص به خود را می‌طلبد؛ متأسفانه تعدادی از دریانوردان بدون قرارداد در حال حاضر مشغول به کار هستند. البته مذاکرات وجلسات خوب وموثری با وزارت کار و سازمان بنادر و اتحادیه مالکان صورت گرفته و امیدواریم در ماههای آینده از فرمت قرارداد کار دریایی رونمایی شود . البته مهمتر از آن الزام و استفاده از این قرارداد ،در تمامی روابط کاری و استخدامی دریانوردان و مالکان شناورهاست.

یکی دیگر از چالش‌ها فعالیت مؤسسات کاریابی غیرمجاز، عدم شفافیت لازم در بخشی از استخدام دریانوردان و فقدان کار مناسب رسمی، عدم‌حمایت مناسب از دریانوردان آسیب دیده در حوادث دریایی، عدم بهره‌مندی از تسهیلات بیمه پایه و تکمیلی و … از جمله موارد دیگری هستند که به مشکلات و دغدغه‌های این صنف دامن زده است.

انجمن توانمندی‌ها را شناسایی و با مالکان وارد مذاکره شده است، اما این موضوع مستلزم فراهم شدن بسته‌های تشویقی برای مالکان است تا بتوانند نیروهای داخلی را جذب کنند. از سوی دیگر مراکز غیرمجاز همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهند این در حالی است باید بر روی مراکز کاریابی نظارت بیشتری صورت بگیرد تا بتوانیم مراکز کاریابی غیرمجاز را شناسایی کنیم.در حال حاضر انجمن صنفی کارگری دریانوردی تجاری ایران به دنبال این است با همکاری و اتحادیه مالکان و وزارت کار در راستای شناسایی و تسهیل در جذب دریانوردان ماهر و باکیفیت سامانه‌ای را به این منظور راه‌اندازی کند. این سایت در راستای کمک به فعالیت کاریابی‌های مجاز راه‌اندازی خواهد شد.درصدد تحت پوشش قرار دادن تسهیلات بیمه‌ای تکمیلی و پایه‌ای ۱۱۰ هزار دریانورد هستیم.

همانگونه که راه اندازی خدمات روانشناسی مختص دریانوردان و خانواده هایشان و همچنین راه اندازی صندوق حمایتی از دریانوردان آسیب دیده از آرزوهای سال ها گذشته ما بود که امروز همه این اقدامات با همت و تلاش همکارانم در انجمن وحمایت دریانوردان ، محقق شده است و عموم از مزایای آن بهر همند.

انجمن اخیراً یک صندوقی را با همکاری سازمان های بین‌المللی ISWAN  و ITF راه‌اندازی کرده است به نام «صندوق حمایت از دریانوردان آسیب‌دیده »شایسته کشور بزرگی همچون ایران نیست که صندوق حمایتی از دریانوردان ایرانی فقط با کمک موسسات خارجی‌ و بین المللی راه‌اندازی شود؛ مدت‌ها تلاش کردیم از منابع داخلی استفاده کنیم اما متأسفانه این اقدام به دلایل مختلف محقق نشد.

یکی از برنامه های قدیمی انجمن که با همکاری و حمایت سازمان بهزیستی کشور و در فاز اول در ۷ استان ساحلی راه اندازی شد سرویس خدمات روانشناسی مختص دریانوردان است که می توانند از طریق سامانه ۱۴۸۰ و شماره ۲ مختص مشکلات دریانوردان و خانواده هایشان خدمات دریافت کنند.

نظرسنجی

  • Sorry, there are no polls available at the moment.

آخرین اخبار